Joost van Eijk: koster in een hechte gemeenschap

Joost van Eijk is al ruim veertig jaar met veel plezier en overgave koster van de H. Landelinuskerk in Empel. In oktober 2013 ontving hij er een erepenning voor. Hij houdt er niet zo van om in de belangstelling te staan, maar is toch wel erg trots op deze erepenning. Reden om Joost van Eijk eens op te zoeken.

Joost (67 jaar) is een geboren en getogen Empelnaar. Vanaf zijn 14e jaar is hij gaan werken als schilder en heeft dat altijd gedaan. Via zijn werkgever is hij jarenlang betrokken geweest bij het schilder- en onderhoudswerk van verschillende kloosters en van het bisdom. “Mijn eerste schildersklus was de huiskapel van bisschop Bluyssen”. En hij vervolgt: “Ik heb in heel Nederland gewerkt in de kloosters van de paters Kapucijnen en van de zusters J.M.J. Dat was een mooie tijd.”

We zijn natuurlijk benieuwd hoe een en ander begonnen is. “In de periode dat ik verkering had, stond het kostershuis hier in Empel al een paar jaar leeg. Ik ben toen bij een paar kerkbestuursleden die ik goed kende, gaan informeren wat de bedoeling was en of het misschien iets voor mij zou zijn. Er is toen overleg geweest met de pastoor. Zo ben ik hier veertig jaar geleden samen met mijn vrouw komen wonen en ben ik koster geworden. Daarnaast had ik een volledige baan als schilder. Ik heb dit altijd samen gedaan met mijn vrouw, totdat zij elf jaar geleden stierf. Nu doe ik het alleen.”

Op de vraag wat het kosterschap precies inhoudt, geeft Joost aan: “Ik weet niet hoe het in andere parochies is, maar hier in Empel heb ik veel mogen doen. Ik doe het onderhoud en schilderwerk van de kerk. Verder natuurlijk de voorbereiding voor de missen, uitvaarten en huwelijksvieringen. In de winter moet ongeveer anderhalf uur voor de Mis de verwarming worden aangezet. In het begin waren er op zondag hier drie Missen, en de eerste daarvan begon om 7.30 uur. Dat betekende dus vroeg opstaan en om 6.00 uur de verwarming aanzetten. Dat is nu heel anders. Ook zorg ik voor de bestelling van de boekjes, kaarsen, hosties en miswijn. Toen ik vijf jaar geleden stopte met werken, ben ik steeds meer vrijwilligerswerk in de kerk gaan doen. Ik help nu bijvoorbeeld ook mee met het schoonmaken van de kerk en wij zijn bezig met het opzetten van een werkgroepje kerknazorg bij overlijden.”

De kerk en het geloof betekenen veel voor Joost. “Mijn kinderen zijn hier gedoopt en toen mijn vrouw overleed, is zij vanuit deze kerk begraven. Zeker in de tijd daarna, ben ik vaak even de kerk ingegaan om een kaarsje bij Maria op te steken en te bidden, daar heb ik veel steun aan gehad.” Ook voor de kinderen had het zo zijn voordelen om een vader te hebben die koster is. Als er een examen moest worden gedaan of er was een ander lastig moment, werd hem gevraagd om even een kaarsje te gaan opsteken in de kerk. Bijna altijd met een positief gevolg. “Het is fijn om via gebed iets voor anderen te mogen betekenen.”

Verder is de kerk, in een hechte kleine gemeenschap als Empel, ook een centrale ontmoetingsplaats. “We hebben een gezellige groep vrijwilligers die nog steeds groeit. Mensen vertellen mij veel. Na de oorlog toen de kerk was verwoest, is de grond geschonken door een weduwe. De kerk is daarna gebouwd door vele vrijwilligers en de Empelnaren dus zeer dierbaar. Veel van het onderhoud doen we hier allemaal zelf. Zo komt een nu 80-jarige Empelse kenner nog elk jaar voor het onderhoud van de klokken. En als er een storing is aan de verwarming verhelpen onze vrijwilligers dat zelf. We hebben zonnepanelen en er zijn antennes van diverse providers in de kerktoren geplaatst, waarvan wij inkomsten hebben. Zo kunnen we veel kosten besparen.”

In die veertig jaar dat Joost koster is, heeft hij meerdere permanente en tijdelijke pastores mogen leren kennen, o.a. pastoor Bende, pater Ewald, pastoor Stolker, pater Ambrosius, pastoor Mutsaerts, wijlen mgr. Lescrauwaet, mgr. Schröder, wijlen pater Groenen, pastoor Van Rossem, e.a. “Allemaal heel verschillende personen, maar met ieder van hen heb ik prettig samengewerkt.” Er is in de loop der tijd natuurlijk ook veel veranderd. Een pastoor die je bij windkracht 9 vraagt om een paar losgeraakte dakpannen op het dak van de kerk recht te leggen, dat is nu ondenkbaar. “Maar toen deed je dat gewoon”, aldus een lachende Joost.

Bijzondere momenten blijven de Kerstvieringen, die elk jaar worden opgeluisterd door Drumfanfare Exempel, de trots van het dorp, en de jaarlijkse missen waarvoor de Spanjaarden speciaal naar Empel komen om het Wonder van Empel te gedenken (dat plaatsvond in 1585 tijdens de Tachtigjarige Oorlog). Joost: “Ik doe dit werk met veel liefde en plezier, zeker ook vanwege het geloof, en ik hoop dit nog heel wat jaartjes te mogen blijven doen.”

Vragen over dit onderwerp, Reageer dan hier