Kerststal Sint-Jan gaat 12 december open
Vanaf dinsdag 12 december 10 uur is de kerststal van de Sint-Jan weer open. Voor het tweede jaar op rij heeft de Efteling de bouwers geadviseerd. Het resultaat is een stal waar je je ogen uitkijkt en waarvan je als het ware zelf onderdeel wordt als je er doorheen loopt. Het thema van dit jaar is Verbinden.

In het kerstnummer van het parochieblad Kerkvenster staat een uitgebreid interview over opbouw en betekenis van de kerststal met als titel 'Het Kerstkind verbindt'. Hieronder kunt u het artikel lezen.

In de maanden voor Kerstmis klinken in de kooromgang van de Sint-Jan volop timmer-, zaag en boorgeluiden. Onder de bezielende leiding van Frans Sluijter werkt een groep van zo’n 25 vrijwilligers al vanaf september aan de kerststal. Het denkwerk is echter al veel eerder begonnen. Diny de Jong en Jack Kradolfer horen samen met Pierre Schippers bij het kernteam en bieden een blik achter de schermen.

Tussen de werkzaamheden door nemen Diny de Jong en Jack Kradolfer even de tijd om te vertellen over de totstandkoming van de kerststal van dit jaar. “In de zomer zijn al de eerste gesprekken gevoerd met de Efteling, want de medewerkers waren bereid ons dit jaar weer te adviseren”, vertelt Jack. Dat advies heeft er vorig jaar toe geleid dat de stal een geheel nieuwe opzet kreeg. “Alle beelden en dieren kwamen veel meer op gelijke hoogte met de bezoekers te staan, zelfs zodanig dat je er tussendoor kon lopen en bijvoorbeeld de schapen gewoon kon aanraken. Bij het bouwen hebben we toen, eigenlijk voor het eerst, veel meer rekening gehouden met het perspectief van een kind: vanaf welke hoogte en hoe kijkt een kind tegen de beelden en dieren aan.” En ook bij de belichting hadden nieuwe inzichten ertoe geleid dat er een duidelijk verschil tussen donker en licht was gecreëerd, zodat de bezoeker zou ervaren dat de geboorte van Christus werkelijk het Licht is dat in de wereld komt. “Het is zo goed bevallen dat we dat dit jaar weer doen… maar dan nog beter.”

Eigen inbreng
Diny en Jack lichten toe dat het voor de kerststalbouwers vorig jaar allemaal nog erg nieuw was om heel veel zelf uit te dokteren. “Jarenlang is de stal onder toezicht van een ontwerper gebouwd, maar de adviseurs van de Efteling verwachtten dat de bouwers de ideeën echt zelf zouden omzetten in concrete projecten en die ook uitvoerden.” Dit jaar zijn de verantwoordelijkheden voor de diverse taferelen en onderdelen dan ook onder de bouwers verdeeld, zodat de eigen inbreng beter tot zijn recht komt. “Het is echt geweldig om op die manier bij te kunnen dragen.”

Het is ook hard werken. Daar weet Diny alles van. Om een sterk verschil tussen donker en licht te creëren, moest het eerste gedeelte als het ware ‘overkapt’ worden. “We hebben speciale verduisteringsstof gekocht en het op een slimme manier met rails bevestigd, zodat we het kunnen hergebruiken maar ook dat we het tijdens het bouwen nog even opzij kunnenschuiven en we licht hebben om te werken. Om een idee te geven van de omvang: we hebben 210 meter stof op 3 meter breed verwerkt, en in totaal 100 meter rails en 1000 gordijnhaken en -runners gebruikt.” De hoeveelheid werk is, wanneer je door de stal loopt, amper in te schatten. “We werken er vanaf september vier dagen per week aan. Sommige vrijwilligers komen wel drie of vier keer per week. Er zijn ook bouwers die al over de 80 zijn. Iedereen doet wat.”

Thema Verbinden
Terug naar de zomer: het thema dat werd gekozen was ‘Verbinden’. Christus verbindt mensen met elkaar, van alle rangen en standen, jong en oud. Het kerstverhaal laat dat zelf al zien: als zoon van God wordt Hij in een armoedige stal geboren en zowel herders als koningen komen op bezoek. “Dan ga je nadenken over zo’n thema en er taferelen bij bedenken. Zo treedt je binnen bij een oase waar de wilde en tamme dieren samen van het water drinken.” De link met het water van het doopsel is snel gelegd: daardoor worden we, ongeacht afkomst of status, allen kind van God. “Dan kom je in een bedoeïenentent waar de koningen samen met de armen aan één tafel zitten en delen in de maaltijd. Daar ligt de link met de Eucharistieviering.” Even verderop zitten de herders rond een kampvuur en mag iedereen aansluiten. Inmiddels kun je al zien dat er een groot licht schijnt aan de andere kant van de stadspoort. Dáár wil je naartoe! “De bezoeker nadert een Middeleeuws Brabants boerendorp, wat allemaal heel vertrouwd zal aanvoelen. En dan kom je vanuit het donker in het licht en sta je in een boerderij, bij Maria, Jozef en kind.” Het zal, zo hopen de bouwers, voelen als thuiskomen. “We vinden het heel belangrijk”, zo vertelt Jack, “dat de mensen ook echt de betekenis van het kerstverhaal meekrijgen. Als je de diepere betekenis niet meer weet, namelijk dat God in Jezus naar ons is toegekomen om ons te redden, dan zeggen de taferelen minder. Maar met de uitleg die we hopen te geven, zullen alle aspecten meer zeggen en raakt het de mensen. Daarom willen we de geboorte van Jezus, het Licht op aarde, zo visualiseren.”

Dieren en techniek
De stal van de Sint-Jan staat al járen bekend om het grote aantal echte (opgezette) dieren. Jack: “We hebben in samenwerking met een conserveringsbedrijf alles goed bekeken, opgeschoond en behandeld. De grotere dieren zijn in prima staat en mogen zelfs gewoon aangeraakt worden. Vogels en pluimvee zijn veel gevoeliger en daar hebben we er ook wel van moeten wegdoen.” Naast deze oude vertrouwde trekpleisters van de stal, wordt er sinds vorig jaar ook met nieuwe technieken gewerkt. “We weten dat het vorig jaar niet vlekkeloos liep en daarom pakken we het dit jaar goed aan. Er zal weer geluid zijn en ook, in bescheiden mate, enige beweging. Het wordt geen bonte poppenkast hoor, daar hoeft niemand voor te vrezen.” Dat het alles bij elkaar veel geld kost, lijkt duidelijk. De bouwers, samen met het pastoraal team en het bestuur, hopen dan ook dat bezoekers daar bij stil staan als ze langs de collectebussen lopen.

Doe mee
Een korte wandeling tot slot door de stal in opbouw doet je bewondering voor de bouwers alleen maar toenemen: languit liggend op de grond of hoog op een steiger om materiaal te bevestigen, gebogen over lange latten om ze te schilderen, in de weer met booren zaagmachines terwijl ze onder het stof en zaagsel zitten. Verreweg het meeste is gedaan, maar “er is wel behoefte aan nieuwe mensen, bijvoorbeeld netgepensioneerden, het liefst met elektrotechnische kennis. En natuurlijk moeten ze wel een beetje creatief zijn.” Ook wie nu geïnteresseerd is, kan dit jaar nog meehelpen: de stal moet immers ook weer worden afgebroken. Informeren kan via communicatie@mariajohannes.nl

De kerststal van de Sint-Jan is geopend van dinsdag 12 december 2017 t/m zondag 28 januari 2018
• Zondag: 13.30 uur tot 16.30 uur
• Maandag t/m zaterdag: 10.00 tot 16.30 uur
• Kerstavond: na de vieringen van 17.30 uur en 21.00 uur nog een half uur geopend
• 1e Kerstdag: open om 13.30 uur (na de viering van 11.45 uur)
• 2e Kerstdag: open om 12.30 uur (na de viering van 11.00 uur)
Vragen over dit onderwerp, Reageer dan hier